Vitamin Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Prof. Dr. Y. Birol Saygı, sağlıklı yaşam için vitaminlerin öncelikle gıdalardan alınması gerektiğini vurguladı. Çoğu yetişkinin, kalsiyum gibi belirli besin maddeleri eksik olmadıkça takviye kullanmasına gerek olmadığını belirten Saygı, takviyeler yerine dengeli bir diyete güvenmenin daha önemli olduğunu söyledi. Ayrıca, vitamin takviyesi alındığında, bu takviyelerin ne zaman kullanılacağını bilmenin önemine dikkat çekti.
VİTAMİN OLMADAN YAŞAM SÜRDÜRÜLMEZ
Prof. Dr. Y. Birol Saygı, vitaminlerin sağlıklı yaşamın devamı için küçük miktarlarda gerekli olan organik ve esansiyel moleküller olduğunu belirtti. Vitaminlerin enerji üretmediğini, ancak karbonhidrat, yağ ve proteinlerden enerji üretiminde rol oynadıklarını açıkladı. Saygı, "Metabolizmanın kontrolünde hormonlar ve enzimlerin yanı sıra vitaminlerin de birbirine bağlı olarak çalışması gerekir. Enzim, hormon ve vitaminler olmadan yaşamın sürdürülmesi mümkün değildir, çünkü bu maddeler birbirinin yerine geçemez ve başka maddelerle yer değiştiremez," dedi.
TÜM VİTAMİNLERİ DEPOLAYAN BESİN YOK
Prof. Dr. Y. Birol Saygı, insan vücudunun farklı vitaminlere ihtiyaç duyduğunu, ancak tüm vitaminleri içeren tek bir besinin olmadığını belirtti. Bu nedenle diyetin çeşitlendirilmesinin önemini vurguladı ve insanların çeşitli gıdalar yoluyla vitaminleri alması gerektiğini söyledi. Günümüzde bazı bireylerin, gıdalardan alamadıkları vitaminleri takviyelerle telafi etmeye çalıştığını belirten Saygı, "Çoğu yetişkin, kalsiyum gibi belirli bir besin maddesi eksik olmadıkça takviye almamalıdır. Bu durumlarda, öncelikle besin kaynaklarından daha fazla besin almaya çalışmalısınız ve takviyelerden ziyade diyetinize güvenmelisiniz," dedi. Vitamin veya mineral takviyesi almayı düşünenlerin, öncelikle doktorlarıyla konuşarak gerçekten ihtiyaçları olup olmadığını öğrenmeleri gerektiğini ekledi.
VİTAMİNLERİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
**Suda Çözünen Vitaminler (C Vitamini ve B Grubu Vitaminler):**
- Direkt kana geçerler.
- Serbest taşınırlar.
- Vücut sıvılarında dolaşırlar.
- Fazlası böbrekler tarafından atılır.
- Nadiren toksik düzeylere ulaşırlar.
- Sık ve küçük dozlarda alınmalıdır (1-3 gün aralıklarla).
**Yağda Çözünen Vitaminler:**
- Önce lenfe, sonra kana geçerler.
- Taşınmaları için protein taşıyıcılara ihtiyaç duyarlar.
- Hücrelerde yağ ile birlikte depolanırlar.
- Fazla miktarda alındıklarında toksik seviyelere ulaşabilirler.
- Periyodik dozlarda alınmalıdır.
VİTAMİN TAKVİYESİ ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİSİNİZ
Vitamin takviyelerinin doktor tavsiyesiyle alınması gerektiğini unutmamalısınız. İşte vitamin takviyelerinden azami fayda sağlamak için dikkat etmeniz gereken noktalar:
- **Doğru Zamanlama:** Hangi vitaminin ne zaman alınacağını öğrenmelisiniz. B grubu gibi multivitaminler ve suda çözünen vitaminler, yiyecekle birlikte veya yemeksiz olarak istediğiniz zaman alınabilir. Sabahları almak, bir alışkanlık kazanmanıza yardımcı olabilir.
- **Yağda Çözünen Vitaminler:** A ve E vitaminleri gibi yağda çözünen vitaminleri, vücudunuzun bu vitaminleri emmesine yardımcı olmak için akşam yemeği gibi yiyeceklerle birlikte alın.
- **İlaçlarla Etkileşim:** Statin (lipid düşürücü), tiroid ilaçları veya antibiyotik kullanıyorsanız, bu ilaçlarla herhangi bir etkileşimi önlemek için takviyeleri ilaçlarınızdan birkaç saat sonra almanız gerekip gerekmediğini doktorunuza veya eczacınıza danışın.
- **Ayrı Takviyeler:** Hem multivitamin hem de kalsiyum gibi ayrı takviyeler alıyorsanız, vücudunuzun bunları tamamen emebilmesi için bunları birkaç saat aralıklarla almaya özen gösterin.
Bu öneriler, vitamin takviyelerinden en iyi şekilde faydalanmanıza yardımcı olacaktır.